Lễ hội đua bò An Giang nét đẹp đặc trưng văn hóa tỉnh An Giang

Lễ hội đua bò An Giang nét đẹp đặc trưng văn hóa tỉnh An Giang Hàng năm, hội đua bò Bảy Núi được tổ chức vào dịp lễ Sene Dolta (lễ cúng ông bà) của đồng bào Khmer Nam bộ, thể hiện đậm nét văn hóa truyền thống của cư dân làm nông nghiệp lúa nước.

Để tổ chức hội đua bò, người Khmer chọn một khu ruộng bằng phẳng có chiều dài khoảng 200 m, rộng 100 m, nước ngập xăm xắp, được cày xới nhiều lần để tạo độ trơn cho bùn. Bốn bên ruộng được xây bờ bao, và điểm đích có đoạn đường trống để đảm bảo an toàn cho các đôi bò khi kết thúc cuộc đua. Đoạn đường đua chính dài khoảng 120 m, chạy sát bờ bao ruộng. Nơi xuất phát được cắm hai cây cờ xanh, đỏ cách nhau 5 m, và tương tự tại điểm đích. Màu sắc của cây cờ ở điểm xuất phát sẽ quyết định màu của điểm đích mà đôi bò phải chạy đến. Áo cưới Tuy Hoà Phú Yên
Lễ hội đua bò An Giang nét đẹp đặc trưng văn hóa tỉnh An Giang

Trước khi cuộc đua bắt đầu, các đôi bò được chọn hoặc bốc thăm và thỏa thuận một số quy định như ai sẽ đi trước, ai sẽ đi sau. Tuy nhiên, thông thường, đôi bò đi sau sẽ có lợi thế hơn. Trong quá trình đua, nếu đôi bò nào ra khỏi đường đua sẽ bị loại, và đôi bò đi sau giẫm lên giàn bừa của đôi bò trước sẽ giành chiến thắng. Người điều khiển bò phải đứng vững, nếu bị ngã hoặc rơi khỏi giàn bừa thì coi như thua cuộc.

Để chuẩn bị cho hội đua, những con bò tham gia được chọn lọc kỹ lưỡng và mua từ nhiều vùng khác nhau. Mỗi đội thi đấu gồm một cặp bò và hai người nài bò – một người điều khiển chính và một người phụ trách chăm sóc bò. Khi đặt bò vào chiếc bừa đặc biệt, gọng bừa có một tấm gỗ rộng 30 cm, dài 90 cm, bên dưới là các răng bừa. Người nài bò sẽ cầm một cây roi mây hoặc khúc gỗ tròn, dài khoảng 3 cm, đầu được gắn cây đinh nhọn gọi là xà-lul.
Lễ hội đua bò An Giang nét đẹp đặc trưng văn hóa tỉnh An Giang

Khi có lệnh xuất phát từ trọng tài, người nài sẽ dùng cây xà-lul đâm vào mông con bò, làm bò đau và lao nhanh về phía trước. Để tạo sự hấp dẫn, hai con bò phải được chích đều đặn, nhờ đó vận tốc của đôi bò mới mạnh mẽ và quyết liệt. Điều này khác với đua ngựa, nơi mỗi người cưỡi một con và ai về đích trước sẽ giành chiến thắng.
 

Hội đua bò diễn ra trong 2 vòng, với vòng đầu tiên (gọi là vòng hô) là màn di chuyển từ từ của người điều khiển bò, giống như một lời chào khán giả trước khi chính thức bước vào vòng đua thực sự. Khi trọng tài phất cờ hiệu, các người điều khiển bò cho chúng chạy hết tốc lực trong vòng 120m cuối cùng (gọi là vòng thả) để về đích.

Khi những cặp bò bắt đầu tranh tài, không khí trở nên sôi động và náo nhiệt với những tiếng vỗ tay, hò reo cổ vũ cho các người điều khiển hay những pha về đích quyết liệt, làm cho lễ hội đua bò trở nên vô cùng hấp dẫn.

Trong cuộc đua, người điều khiển bò phải đứng vững trên gọng bừa, vì nếu bị ngã thì coi như thua cuộc. Những pha kèn cựa kịch tính giữa các đôi bò trước khi về đích luôn thu hút sự chú ý của khán giả. Nếu đôi bò nào vi phạm đường đua, chạy ra ngoài bờ hoặc bị ngã sẽ bị loại hoặc bị tính điểm thua.

Chia sẻ về trải nghiệm tham gia lễ hội đua bò Bảy Núi, anh Hoàng Ngọc Thạch (Hà Nội) cho biết: “Chúng tôi rất ấn tượng với những pha bứt phá quyết liệt, cảm giác thật sự thỏa mãn khi được tận mắt chứng kiến một lễ hội độc đáo của người Khmer.”
Lễ hội đua bò An Giang nét đẹp đặc trưng văn hóa tỉnh An Giang

Mỗi lần hội đua bò Bảy Núi tổ chức, người dân từ xa hàng vài cây số còn chuẩn bị đồ ăn như xoong, nồi, mắm, muối để ăn tại chỗ, xem cuộc đua cho trọn vẹn. Khán giả không cần phải chọn vị trí cầu kỳ như xem bóng đá hay đua ngựa, chỉ cần đứng ở vị trí cao hơn so với mặt sân đua hoặc leo lên bờ bao là đủ để theo dõi. Không khí suốt từ lúc bắt đầu đến khi kết thúc cuộc đua luôn tràn đầy sự hứng khởi, với những tiếng vỗ tay và cổ vũ không ngừng dành cho các người điều khiển tài năng và những pha về đích gay cấn, làm cho các phum, sóc trong khu vực trở nên nhộn nhịp hơn trong dịp lễ.

Trong những năm gần đây, tỉnh An Giang đã chú trọng đến việc phát triển và quảng bá hình ảnh của lễ hội đua bò Bảy Núi, biến đây thành một sản phẩm du lịch văn hóa hấp dẫn, đặc trưng của vùng đất này, nhằm giới thiệu về con người và văn hóa An Giang. Đồng thời, lễ hội cũng là cầu nối lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc của tỉnh đến với du khách trong và ngoài nước, đóng góp tích cực vào việc phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.