Xôi chiên phồng miền Nam góp phần làm rạng danh kho tàng ẩm thực

Xôi chiên phồng miền Nam góp phần làm rạng danh kho tàng ẩm thực Ngày xưa, nếu ai đã từng đến Biên Hòa hay có dịp ghé qua nơi đây, chắc hẳn đều biết đến một quán ăn nổi tiếng nằm bên sông Đồng Nai, trên con đường Hàm Nghi (nay là đường Cách mạng tháng 8). Tân Hiệp Quán được bà Huỳnh Thị Sớm mở ra từ năm 1952 và sau này được con gái bà, bà Đinh Thị Ha, tiếp quản. Ban đầu, khách của quán chủ yếu là những người đạp xích lô, thợ lặn lấy cát sông Đồng Nai, và những người kiểm lâm. Món ăn tại Tân Hiệp Quán cũng dần định hình với những món đặc sắc như đầu cá bánh canh, chả giò, nem nướng, gan nướng, gà quay, bì cuốn… Nhưng nổi bật nhất phải kể đến món xôi chiên phồng, món ăn đã giúp Tân Hiệp Quán “nổi đình nổi đám” và trở thành một phần của kho tàng ẩm thực Biên Hòa. Áo cưới Tuy Hoà Phú Yên
Xôi chiên phồng miền Nam góp phần làm rạng danh kho tàng ẩm thực

Xôi chiên phồng
Dì Út Ha, người đã có công phát triển món xôi chiên phồng trở thành đặc sản của Biên Hòa - Đồng Nai, là người đã tạo nên thương hiệu cho món ăn này.

Vào thời điểm ấy, quán Tân Hiệp nằm trên con đường huyết mạch, thu hút rất nhiều khách từ miền Tây, Vũng Tàu, Sài Gòn ghé qua. Đây trở thành điểm dừng chân lý tưởng cho những người qua lại trên con đường này. Khoảng bảy, tám năm trước, bà Út Ha đã chia sẻ với người viết về sự ra đời của món đặc sản này: Trong một lần chiên xôi theo kiểu bánh dẹp để mang đi lễ Chùa, lễ đình, người đầu bếp tình cờ phát hiện một góc miếng xôi phồng lên. Cả nhà ngạc nhiên và bắt đầu bàn bạc để cải tiến công thức. Qua những lần thử nghiệm, món xôi chiên phồng đã được hoàn thiện với bí quyết riêng.

Để làm món xôi chiên phồng, việc đầu tiên là nấu xôi sao cho chín đều, không quá nhão cũng không quá khô. Sau đó, xôi được nhồi, trộn đường và ép lại. Khi chiên, phải dùng chảo gang đặc biệt, và khi đảo xôi, phải dùng vá gang có lưỡi bằng để xoay, lật xôi một cách đều tay. Món xôi chiên phồng chỉ thành công khi người chiên xôi thật kiên nhẫn và khéo léo. Xôi chiên phồng phải có độ phồng đều, chín vàng cả ngoài lẫn trong, cắt ra không có phần xôi dư. Khi cắn vào miếng xôi, bạn sẽ cảm nhận được độ giòn bên ngoài, nhưng vẫn giữ được sự mềm mại của nếp bên trong, với vị ngọt nhẹ từ đường và mùi thơm quyện lại một cách hoàn hảo.
Xôi chiên phồng miền Nam góp phần làm rạng danh kho tàng ẩm thực

Trước năm 1975, những người sành ăn ở Biên Hòa và các tỉnh, thành lân cận thường rủ nhau hoặc đưa gia đình, bạn bè về Biên Hòa vào mỗi dịp cuối tuần để thưởng thức món đầu cá bánh canh, nem nướng xôi phồng. Khi về, họ cũng không quên mua thêm vài chiếc bánh phồng làm quà. Tuy nhiên, theo bà Út Ha, vào thời điểm đó, do nấu bằng củi, việc đứng chiên xôi phồng khiến mắt bà cay xè, vì vậy quán chỉ phục vụ món này tại chỗ, mỗi bàn chỉ được phép mua tối đa 2 chiếc mang về, không thể đáp ứng đủ nhu cầu của khách.

Theo thời gian, những người thợ nấu ăn của Tân Hiệp Quán đã mang theo bí quyết làm xôi chiên phồng và tỏa đi khắp nơi. Tuy nhiên, Tân Hiệp Quán vẫn được xem là cái nôi của món xôi chiên phồng. Sau khi giải phóng, khi nhà hàng do Công ty Khách sạn ăn uống Đồng Nai quản lý, món xôi chiên phồng của quán vẫn giữ vững được vị thế. Đặc biệt, trong sự kiện khởi công thủy điện Trị An, bà Út Ha đã được công ty mời lên để thực hiện món súp măng Tây và xôi chiên phồng phục vụ khách mời trong và ngoài nước. Món xôi chiên phồng của Tân Hiệp Quán cũng đã từng giành giải nhất trong cuộc thi ẩm thực do ngành Du Lịch Việt Nam tổ chức tại Khách sạn 57 (nay là KS Đồng Nai, thuộc Công ty Du lịch Đồng Nai).
Xôi chiên phồng miền Nam góp phần làm rạng danh kho tàng ẩm thực

Ngày nay, món xôi chiên phồng đã trở nên phổ biến không chỉ từ Nam ra Bắc mà còn xuất hiện ở các nhà hàng khách sạn, thậm chí được các đầu bếp thuê ngoài đưa vào thực đơn cùng với các món như gà quay, gà luộc, cánh gà chiên nước mắm… Tuy nhiên, như một vị khách Pháp đã sống lâu ở Việt Nam chia sẻ: “Chỉ khi về Đồng Nai thưởng thức món xôi chiên phồng, tôi mới cảm nhận được một hương vị rất riêng, không chỉ từ xôi mà còn từ đôi bàn tay khéo léo của người thợ nấu. Họ như đã gửi gắm cả tâm hồn vào từng chiếc xôi phồng, mang đến một trải nghiệm thật rạng rỡ.”